- 01SPLA tek bir lisanslama metriği kullanmaz; SAL, Core ve ürün bazlı diğer metrikler güncel SPUR'a göre uygulanır.
- 02SAL, ilgili ürüne erişim yetkisi verilen benzersiz kullanıcı veya cihaz sayısına göre lisanslamadır.
- 03Core License modeli lisans ihtiyacını ürünün fiziksel veya izin verilen sanal core kapasitesine bağlar.
- 04Windows Server 2025 Standard ve Datacenter SPLA altında Core License ile lisanslanırken RDS gibi belirli roller ayrıca SAL gerektirebilir.
- 05SQL Server 2025 Enterprise Core ile; Standard ise Core veya SAL modeliyle lisanslanabilir.
Kısaca
Microsoft SPLA'da lisanslama tek bir modele dayanmaz. Kullanılan ürüne göre Subscriber Access License (SAL), Core License ve bazı ürünlerde farklı metrikler uygulanabilir. SAL modeli erişim yetkisi verilen kullanıcı veya cihaz sayısına, Core modeli ise lisanslanan işlemci çekirdeği kapasitesine dayanır. Dynamis Teknoloji, modeli ürün adı üzerinden değil; workload, kullanıcı sayısı, sanallaştırma yapısı ve güncel Microsoft Services Provider Use Rights (SPUR) şartları üzerinden değerlendirir.
SPLA lisanslama modelleri neden karıştırılıyor?
SPLA, klasik kalıcı lisans satın alma modelinden farklıdır. Hizmet sağlayıcı, Microsoft yazılımlarını müşterilerine hosted hizmet olarak sunarken aylık kullanım ve ilgili lisans metriğine göre raporlama yapar.
Buradaki kritik nokta şudur: “SPLA lisansı” diye tek bir lisans tipi yoktur.
Aynı program içinde farklı ürünler farklı metriklerle lisanslanabilir.
Bu nedenle:
- Windows Server
- Remote Desktop Services
- SQL Server
- diğer Microsoft server ürünleri
aynı lisanslama mantığıyla değerlendirilmemelidir.
SAL nedir?
SAL, Subscriber Access License anlamına gelir.
SAL modeli, belirli bir Microsoft ürününe veya işleve erişim yetkisi verilen her benzersiz kullanıcı ya da cihaz için lisanslama yapılmasına dayanır.
SAL kullanılan bir üründe genellikle ayrıca Server License satın alınmaz; erişim hakkı SAL üzerinden tanımlanır.
Ancak bu genel mantığın her ürün için aynı şekilde uygulanacağını varsaymak doğru değildir. Hangi ürünün SAL ile lisanslanabildiği ve SAL'ın kullanıcı mı cihaz mı bazında olduğu güncel SPUR üzerinden doğrulanmalıdır.
SAL nasıl sayılır?
Temel mantık “aktif kullanım” değil, yetkilendirilmiş erişimdir.
Bir kullanıcı ilgili yazılıma erişim hakkına sahipse, o ay gerçekten oturum açıp açmamasından bağımsız olarak SAL yükümlülüğü doğabilir.
Bu nedenle SPLA raporlamasında şu iki kavramı ayırmak önemlidir:
- gerçekten kullanan kullanıcı
- erişim yetkisi bulunan kullanıcı
SAL hesabı erişim yetkisi üzerinden değerlendirilir.
SAL kullanıcı bazlı mı cihaz bazlı mı?
Ürüne göre değişebilir.
Bazı Microsoft ürünlerinde User SAL, bazı senaryolarda Device SAL veya belirli ürün ailesine özgü SAL yapıları bulunabilir.
Dolayısıyla “SPLA SAL her zaman kullanıcı başınadır” genellemesi güvenli değildir.
Doğru yaklaşım:
- lisanslanacak ürünü belirlemek,
- güncel SPUR'da ürünün hangi lisans seçeneklerini sunduğunu kontrol etmek,
- kullanıcı ve cihaz erişim modelini eşleştirmek,
- aylık raporlamayı buna göre yapmak.
Core License nedir?
Core License modeli, lisanslama ihtiyacını işlemci çekirdeği kapasitesine bağlar.
Bu model özellikle:
- Windows Server
- SQL Server
- yüksek kullanıcı sayılı hosted uygulamalar
gibi senaryolarda önemlidir.
Core lisanslamada gerekli lisans sayısı ürünün kendi kullanım haklarına göre fiziksel veya uygun durumlarda sanal core sayısı üzerinden hesaplanır.
Minimum core kuralları ürün bazında değişebilir.
Core lisanslama SAL ihtiyacını ortadan kaldırır mı?
Her zaman değil.
Bazı ürünlerde Core License ile server yazılımına erişen kullanıcılar için ayrıca SAL gerekmeyebilir.
Ancak bazı roller veya ek işlevler ayrıca erişim lisansı gerektirebilir.
Windows Server bunun iyi örneklerinden biridir.
Windows Server 2025 Standard ve Datacenter SPLA altında Core License olarak lisanslanırken, Remote Desktop Services gibi belirli işlevler için ayrıca SAL gerekebilir.
Bu nedenle “Core aldım, artık hiçbir erişim lisansı gerekmez” yaklaşımı hatalı olabilir.
Windows Server SPLA'da nasıl lisanslanır?
Windows Server 2025 Standard ve Datacenter SPLA kapsamında Core License modeliyle lisanslanır.
Burada temel Windows Server işletim sistemi lisansı ile erişilen ek server rolleri ayrılmalıdır.
Örneğin:
- Windows Server işletim sistemi → Core License
- Remote Desktop Services → RDS SAL
- belirli diğer server rolleri → ilgili ürünün SPUR metriği
Bu ayrım özellikle çok kullanıcılı hosted Windows Server ortamlarında kritiktir.
RDS CAL mı, SAL mı? rehberi Remote Desktop Services tarafını ayrıca açıklar.
SQL Server SPLA'da SAL mı Core mu?
SQL Server 2025 için SPLA ürün listesinde edition'a göre farklı seçenekler bulunur.
SQL Server Enterprise
Enterprise edition Core License ile lisanslanır.
SAL seçeneği bulunmaz.
SQL Server Standard
Standard edition için:
- Core License
- SAL
seçenekleri bulunabilir.
Bu nedenle Standard edition'da kullanıcı sayısı ve deployment yapısı lisans maliyetini doğrudan etkileyebilir.
SQL Server Standard için SAL ne zaman mantıklı olabilir?
SAL modeli şu tip yapılarda değerlendirilebilir:
- kullanıcı sayısı düşük
- kullanıcı listesi net
- kullanıcı sayısı aylık olarak kolay raporlanabilir
- core sayısı görece yüksek
- erişim yetkileri merkezi olarak yönetiliyor
Örneğin yalnız 10-15 yetkili kullanıcının eriştiği bir hosted SQL Server uygulamasında SAL modeli Core'a göre farklı bir maliyet profili oluşturabilir.
Ancak fiyat hesabı güncel SPLA fiyat listesiyle yapılmalıdır.
SQL Server Standard için Core ne zaman mantıklı olabilir?
Core modeli şu durumlarda daha yönetilebilir olabilir:
- kullanıcı sayısı yüksek
- kullanıcı sayısı sürekli değişiyor
- son kullanıcılar doğrudan sayılamıyor
- internet üzerinden geniş kullanıcı kitlesi erişiyor
- multi-tenant yapı bulunuyor
Core modelinde kullanıcı sayısını tek tek takip etmek yerine lisans yükümlülüğü compute kapasitesine bağlanır.
Bu da SaaS ve hosted application senaryolarında operasyonu sadeleştirebilir.
SAL mı Core mu daha ucuz?
Tek bir doğru cevap yoktur.
Maliyet şu değişkenlere bağlıdır:
- ürün
- edition
- kullanıcı sayısı
- cihaz sayısı
- fiziksel core
- vCore
- sanallaştırma modeli
- HA/DR yapısı
- aylık kullanım değişkenliği
Az kullanıcı ve yüksek core sayısında SAL avantajlı olabilir.
Çok kullanıcı ve düşük/öngörülebilir core sayısında Core daha avantajlı olabilir.
Ancak yalnız fiyat üzerinden seçim yapılmamalıdır. Önce ürünün ilgili lisans modelini destekleyip desteklemediği doğrulanmalıdır.
SAL ve Core karşılaştırma tablosu
| Kriter | SAL | Core |
|---|---|---|
| Ana metrik | Yetkili kullanıcı/cihaz | İşlemci çekirdeği |
| Kullanıcı sayısı arttıkça maliyet | Artar | Doğrudan etkilenmez |
| Core sayısı arttıkça maliyet | Genellikle doğrudan etkilenmez | Artar |
| Kullanıcı takibi | Gerekir | Genellikle gerekmez |
| Geniş internet kullanıcı kitlesi | Zor olabilir | Daha yönetilebilir olabilir |
| Her üründe mevcut mu? | Hayır | Hayır |
| Ürün bazlı SPUR kontrolü | Zorunlu | Zorunlu |
SAL ile CAL aynı şey mi?
Hayır.
CAL, Microsoft Commercial Licensing kapsamında Client Access License anlamına gelir.
SAL ise SPLA kapsamında Subscriber Access License'dır.
Her ikisi de erişim hakkıyla ilişkili olsa da:
- sözleşme modeli
- raporlama
- kullanım hakkı
- lisans sahipliği
aynı değildir.
Hosted hizmette SAL kullanılması gereken bir senaryoya müşteri tarafındaki klasik CAL mantığını doğrudan uygulamak doğru olmayabilir.
Aylık SPLA raporlaması nasıl düşünülmeli?
SPLA kullanım raporlaması aylık yapılır.
Bu nedenle işletmelerde şu verilerin düzenli tutulması gerekir:
- hangi müşteri hangi ürünü kullanıyor
- hangi edition kullanılıyor
- kaç kullanıcı veya cihaz yetkili
- kaç fiziksel veya sanal core lisans kapsamına giriyor
- RDS gibi ek roller kullanılıyor mu
- ay içinde kullanıcı veya kapasite değişmiş mi
İyi bir SPLA operasyonu lisans satın alma işleminden çok envanter ve raporlama disiplinidir.
SaaS şirketlerinde hangi model daha sık değerlendirilir?
SaaS ve hosted application şirketlerinde model, uygulamanın mimarisine göre değişir.
Kullanıcı sayısı düşük ve belirli ise SAL bazı ürünlerde anlamlı olabilir.
Binlerce son kullanıcının dolaylı veya doğrudan eriştiği bir sistemde ise kullanıcı bazlı model operasyonel olarak zorlaşabilir ve ürün izin veriyorsa Core modeli daha öngörülebilir hale gelebilir.
Burada “SaaS = Core” gibi evrensel bir kural yoktur.
Multi-tenant ortamda nelere bakılır?
Multi-tenant ortamda lisans modeli şu sorularla değerlendirilmelidir:
- tenant'lar aynı SQL instance'ını mı kullanıyor?
- kullanıcılar doğrudan server yazılımına mı erişiyor?
- kaç vCore atanmış?
- workload ayrı VM'lerde mi?
- RDS erişimi var mı?
- müşteriler kendi lisanslarını mı getiriyor?
- provider SPLA altında mı lisanslıyor?
Teknik mimari lisans metriğini doğrudan etkileyebilir.
En sık yapılan hatalar
Her SPLA ürününün SAL ile lisanslandığını sanmak: Yanlış. Ürün bazında lisans metriği değişir.
SAL'i yalnız aktif kullanıcı saymak: Yetkilendirilmiş erişim esas olabilir.
Core lisansının her ek server rolünü kapsadığını sanmak: RDS gibi ek roller ayrıca SAL gerektirebilir.
SQL Server Enterprise için SAL olduğunu varsaymak: Güncel SQL Server 2025 SPLA ürün listesinde Enterprise Core bulunur; Standard'da Core ve SAL seçenekleri vardır.
CAL ile SAL'i aynı kabul etmek: Bunlar farklı lisans programlarına ait erişim modelleridir.
Eski SPLA tablolarını kullanmak: Ürün hakları ve listeler değişebildiği için güncel SPUR kontrol edilmelidir.
Dynamis'te lisans modeli nasıl belirleniyor?
Dynamis'te SPLA değerlendirmesinde önce teknik envanter çıkarılır:
- kullanılan Microsoft ürünleri
- edition
- fiziksel ve sanal core sayısı
- kullanıcı ve cihaz sayısı
- RDS kullanımı
- multi-tenant yapı
- HA/DR mimarisi
- aylık büyüme ve değişkenlik
Ardından her ürün için güncel Microsoft SPUR üzerinden izin verilen lisans metrikleri kontrol edilir.
Son aşamada SAL, Core veya ilgili alternatif modeller toplam aylık maliyet ve operasyonel takip yükü açısından karşılaştırılır.
Sırada ne var
- Microsoft SPLA nedir?: programın genel çalışma modelini inceleyin.
- SQL Server Standard vs Enterprise: SQL Server edition ve lisans farklarını karşılaştırın.
- RDS CAL mı, SAL mı?: Remote Desktop Services erişim modelini netleştirin.
- Microsoft lisanslama nedir?: Commercial Licensing ile SPLA arasındaki çerçeveyi görün.
- Lisanslama hizmetini inceleyin: mevcut yapınız için lisans modelini değerlendirin.
Kaynaklar
- Microsoft Licensing: Licensing Options for Service Providers (SPLA)
- Microsoft Services Provider Use Rights (SPUR)
- Microsoft Commercial Licensing Terms
Kaynaklar
- 1.Licensing Options for Service ProvidersMicrosoft · 2026-09-22
- 2.Services Provider Use RightsMicrosoft · 2026-09-22
- 3.Microsoft Commercial Licensing TermsMicrosoft · 2026-09-22
Sık sorulan sorular
SPLA SAL nedir?
SAL (Subscriber Access License), Microsoft SPLA kapsamında belirli ürün veya işlevlere erişim yetkisi verilen her benzersiz kullanıcı ya da cihaz için gereken erişim lisansıdır. SAL modeli kullanılan üründe ayrıca bir Server License gerekmez. Ancak hangi Microsoft ürününün SAL ile lisanslanabildiği ve SAL'ın kullanıcı mı cihaz mı bazında olduğu güncel Services Provider Use Rights (SPUR) üzerinden kontrol edilmelidir.
SPLA Core lisanslama nasıl çalışır?
Per Core modelinde gerekli Core License sayısı ilgili ürünün fiziksel veya izin verilen durumlarda sanal core yapısına göre hesaplanır. Genel SPLA kuralında Core lisansları belirlenen core kapasitesindeki server software'e sınırsız sayıda kullanıcının erişmesine izin verir ve çoğu senaryoda ayrı SAL gerekmez. Ancak Windows Server gibi ürünlerde belirli roller için ek SAL gerekebilir; ürün bazlı SPUR şartları esas alınmalıdır.
SQL Server SPLA'da SAL mı Core mu lisanslanır?
SQL Server 2025 SPLA ürün listesinde Enterprise Core, Standard Core ve Standard SAL seçenekleri bulunur. Enterprise edition için SAL seçeneği listelenmez. Standard'da Core veya SAL seçimi; kullanıcı sayısı, deployment mimarisi ve erişim modeline göre değerlendirilmelidir. Güncel ürün listesi ve kullanım hakları Microsoft SPUR'dan doğrulanmalıdır.
Windows Server SPLA'da SAL ile lisanslanır mı?
Windows Server 2025 Standard ve Datacenter SPLA altında Core License olarak listelenir. Buna karşılık Remote Desktop Services ve Active Directory Rights Management gibi belirli Windows Server işlevleri için SAL ürünleri bulunur. Bu nedenle Windows Server'ın temel işletim sistemi lisansı ile kullanıcıların belirli server rollerine erişim lisansları ayrı değerlendirilmelidir.
SAL mı Core mu daha ucuzdur?
Tek bir model her durumda daha ucuz değildir. SAL maliyeti yetkilendirilmiş kullanıcı veya cihaz sayısıyla, Core maliyeti ise ürünün lisanslama kurallarına göre core kapasitesiyle ölçeklenir. Az ve öngörülebilir kullanıcı sayısında SAL avantajlı olabilir; kullanıcı sayısı yüksek veya değişkense Core daha öngörülebilir olabilir. Ancak ürünün her iki modeli de sunması şarttır ve nihai hesap güncel SPLA fiyat listesi ile SPUR'a göre yapılmalıdır.