AWS Nedir? Amazon Web Services Şirketler İçin Nasıl Kullanılır?

Kısaca

AWS (Amazon Web Services), şirketlerin fiziksel sunucu satın almadan compute, storage, database, network, security ve çok sayıda yönetilen cloud servisini internet üzerinden kullanmasını sağlayan bir cloud platformudur. Şirketler ihtiyaç duydukları kaynakları dakikalar içinde oluşturabilir ve kapasiteyi talebe göre artırıp azaltabilir.

Ancak AWS kullanmak altyapı operasyonunu tamamen ortadan kaldırmaz. Özellikle Amazon EC2 gibi Infrastructure as a Service servislerinde işletim sistemi güncellemeleri, uygulamalar, erişim politikaları, security group yapılandırmaları, monitoring ve maliyet kontrolü gibi önemli sorumluluklar müşteride kalır.

Dynamis Teknoloji açısından AWS yönetimi yalnız kaynak oluşturmak değil; production mimarisi, güvenlik, monitoring, backup, incident response, performans ve maliyet yönetimini birlikte yürütmektir.

AWS nedir?

AWS, Amazon Web Services'ın kısaltmasıdır.

AWS üzerinden bir şirket kendi veri merkezini kurmadan çok farklı altyapı kaynaklarını kullanabilir.

Bunlara örnek olarak:

• sanal sunucular
• object storage
• managed database
• private network
• load balancer
• Kubernetes
• serverless compute
• monitoring
• identity and access management
• backup
• security servisleri

verilebilir.

Bu servisler aynı platformda birleştirilerek küçük bir web uygulamasından yüksek erişilebilirlik gerektiren production sistemlerine kadar farklı mimariler kurulabilir.

AWS neden kullanılır?

AWS'nin temel değeri yalnız fiziksel sunucu yerine sanal sunucu sağlaması değildir.

Cloud modeli şirketlere şu esneklikleri sunabilir:

• donanım yatırımı yapmadan altyapı kurma
• kapasiteyi talebe göre artırma veya azaltma
• farklı coğrafi Region'larda kaynak çalıştırma
• yönetilen servislerle bazı operasyonları AWS'ye bırakma
• otomasyon ve Infrastructure as Code kullanma
• yüksek erişilebilir mimariler kurma
• kullanım modeline göre maliyet oluşturma

Ancak bu avantajlar otomatik olarak doğru mimari, düşük maliyet veya yüksek güvenilirlik anlamına gelmez.

AWS üzerinde yanlış boyutlandırılmış, izlenmeyen veya gereğinden fazla servis kullanan bir sistem hem pahalı hem de operasyonel olarak karmaşık hale gelebilir.

AWS nasıl çalışır?

AWS global altyapısı Region ve Availability Zone yapısı üzerine kuruludur.

Region

Region ayrı bir coğrafi bölgedir.

Örneğin Avrupa'da:

• Frankfurt
• Ireland
• London
• Paris
• Stockholm

gibi farklı AWS Region'ları bulunur.

Bir workload oluştururken Region seçimi şu konuları etkileyebilir:

• kullanıcı gecikmesi
• servis kullanılabilirliği
• veri yerleşimi
• fiyatlandırma
• yasal veya sözleşmesel gereksinimler

AWS, Region seçerken ihtiyaç duyulan servislerin kullanılabilirliği ve kullanıcıya yakınlık gibi faktörlerin değerlendirilmesini önerir.

Availability Zone

Her Region birden fazla bağımsız Availability Zone içerir.

Availability Zone'lar ayrı fiziksel altyapı lokasyonlarıdır ve düşük gecikmeli, yüksek bant genişlikli bağlantılarla birbirine bağlanır.

Production uygulamasını tek Availability Zone'a kurmak, o lokasyondaki bir problemde uygulamanın tamamen erişilemez hale gelmesine neden olabilir.

Bu nedenle kritik workload'larda Multi-AZ mimarisi değerlendirilebilir.

AWS'deki temel servisler

AWS yüzlerce servis sunar. Ancak şirketlerin büyük bölümünün production mimarisi birkaç temel servis ailesi etrafında şekillenir.

Amazon EC2 nedir?

Amazon EC2, AWS'nin sanal sunucu hizmetidir.

EC2 ile farklı:

• vCPU
• RAM
• storage
• network
• processor architecture

seçeneklerine sahip virtual machine'ler oluşturulabilir.

EC2 genellikle şu workload'larda kullanılır:

• web uygulamaları
• API server
• Windows Server
• Linux application server
• self-hosted software
• container host
• özel enterprise uygulamaları

EC2 esnektir ancak operasyon sorumluluğu yüksektir.

Guest işletim sistemi, patch'ler, uygulamalar ve instance üzerindeki birçok güvenlik ayarı müşterinin sorumluluğundadır.

Amazon S3 nedir?

Amazon S3 bir object storage servisidir.

Genellikle:

• dosya depolama
• backup
• log
• static asset
• data lake
• application object storage

için kullanılır.

S3 klasik block storage veya sunucu diskiyle aynı şey değildir.

Uygulamanın dosyaları object storage mantığına uygun şekilde kullanması gerekir.

Amazon RDS nedir?

Amazon RDS, managed relational database servisidir.

RDS üzerinde desteklenen database engine'lerine göre:

• provisioning
• bazı maintenance işlemleri
• backup
• failover seçenekleri
• monitoring entegrasyonları

AWS tarafından daha yönetilebilir hale getirilebilir.

Bu, database operasyonunun tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez.

Şirket yine:

• database design
• query performance
• connection management
• access policy
• backup retention
• scaling
• cost

kararlarından sorumludur.

Amazon VPC nedir?

Amazon VPC, AWS üzerinde izole network ortamı oluşturmayı sağlar.

VPC içinde:

• subnet
• route table
• internet gateway
• NAT
• security group
• network ACL

gibi bileşenlerle network mimarisi oluşturulur.

Production AWS mimarisinde VPC tasarımı sonradan eklenen bir detay değil, altyapının temel parçalarından biridir.

Yanlış subnet ve routing tasarımı güvenlik, availability ve maliyet problemlerine neden olabilir.

AWS IAM nedir?

AWS Identity and Access Management (IAM), AWS kaynaklarına kimlerin ve hangi servislerin erişebileceğini yönetir.

IAM üzerinden:

• user
• role
• policy
• permission

tanımları yapılabilir.

Production ortamında temel prensip mümkün olan en geniş erişimi vermek değil, gerekli minimum yetkiyi tanımlamaktır.

Bu yaklaşım least privilege olarak bilinir.

Amazon CloudWatch nedir?

Amazon CloudWatch AWS kaynaklarının metric, log ve alarm yönetiminde kullanılan temel monitoring servislerinden biridir.

CloudWatch ile örneğin:

• EC2 CPU kullanımı
• RDS metric'leri
• application log'ları
• custom metric'ler
• alarm koşulları

izlenebilir.

Ancak CloudWatch'un açık olması tek başına production monitoring sistemi oluşturmaz.

Alarm threshold'ları, notification routing, incident ownership ve runbook gibi operasyon süreçlerinin de tasarlanması gerekir.

Amazon EKS nedir?

Amazon EKS, AWS'nin managed Kubernetes servisidir.

AWS Kubernetes control plane'in önemli bir bölümünü yönetir.

Buna rağmen şirketin:

• worker node
• workload
• deployment
• networking
• IAM
• autoscaling
• observability
• upgrade planning

gibi alanlarda sorumluluğu devam eder.

Kubernetes ihtiyacı olan şirketler için EKS güçlü bir platform olabilir; ancak küçük bir ekip için gereksiz operasyon karmaşıklığı da yaratabilir.

AWS Lambda nedir?

AWS Lambda serverless compute servisidir.

Kod, sürekli çalışan bir sunucu yönetmeden event veya request bazlı olarak çalıştırılabilir.

Örneğin:

• API endpoint
• file processing
• scheduled task
• event-driven workflow

için kullanılabilir.

Serverless terimi altyapının olmadığı anlamına gelmez; altyapı operasyonunun daha büyük bölümü AWS tarafından yönetilir.

AWS ile EC2 aynı şey mi?

Hayır.

AWS platformun tamamıdır.

Amazon EC2 ise AWS içindeki compute servislerinden yalnız biridir.

Bir production mimarisi örneğin şu servisleri birlikte kullanabilir:

• EC2 → application server
• RDS → database
• S3 → object storage
• VPC → network
• ALB → load balancing
• CloudWatch → monitoring
• IAM → access management

Bu nedenle “AWS kullanıyoruz” ifadesi tek başına altyapının nasıl tasarlandığını açıklamaz.

AWS IaaS mı, PaaS mı?

AWS tek bir service modeline ait değildir.

Platform içinde farklı soyutlama seviyeleri vardır.

IaaS benzeri servisler

Örneğin EC2.

Şirket guest operating system ve uygulama katmanında daha fazla kontrol ve sorumluluk taşır.

Managed services

Örneğin RDS.

AWS işletim sistemi ve database altyapısının daha fazla bölümünü yönetir.

Serverless

Örneğin Lambda.

Şirket altyapının önemli bölümünü görmeden kod ve event akışına odaklanabilir.

Doğru AWS mimarisi mümkün olan en fazla servis kullanmak değil, workload için uygun sorumluluk seviyesini seçmektir.

AWS Shared Responsibility Model nedir?

AWS güvenlik ve compliance sorumluluğunu AWS ile müşteri arasında paylaşır.

AWS temel olarak security of the cloud tarafını yönetir.

Buna:

• fiziksel veri merkezi
• fiziksel sunucu
• temel network altyapısı
• virtualization layer

gibi katmanlar dahildir.

Müşterinin sorumluluğu ise kullanılan servise göre değişir.

Amazon EC2 örneğinde müşteri:

• guest operating system
• security patch
• application software
• security group configuration

gibi alanlardan sorumludur.

S3 veya DynamoDB gibi daha fazla soyutlanmış servislerde AWS daha fazla altyapı katmanını yönetir; ancak müşteri veri, encryption seçenekleri, asset classification ve IAM izinlerinden sorumlu olmaya devam eder.

Bu ayrım “AWS kullanıyoruz, güvenlik AWS'nin sorumluluğu” yaklaşımının neden hatalı olduğunu gösterir.

AWS güvenli mi?

AWS güçlü güvenlik yetenekleri sağlar ancak güvenli bir AWS hesabı otomatik oluşmaz.

Güvenlik seviyesi büyük ölçüde yapılandırmaya bağlıdır.

Örneğin şu hatalar riski artırabilir:

• geniş IAM izinleri
• public erişime açık kaynaklar
• yanlış security group
• MFA kullanılmaması
• logging eksikliği
• backup stratejisinin olmaması
• secret'ların uygulama kodunda tutulması
• root account'un operasyon için kullanılması

Dolayısıyla cloud provider'ın güvenliği ile müşterinin AWS yapılandırmasının güvenliği birbirinden ayrılmalıdır.

AWS yüksek erişilebilirlik sağlar mı?

AWS yüksek erişilebilirlik tasarlamak için gerekli altyapı bileşenlerini sağlar.

Ancak uygulamanın yüksek erişilebilir olması mimari karardır.

Örneğin tek bir EC2 instance'ı tek Availability Zone'da çalıştırıyorsanız Region içinde birden fazla AZ bulunması uygulamanızı otomatik olarak yüksek erişilebilir yapmaz.

Daha dayanıklı bir mimari için örneğin:

• birden fazla Availability Zone
• load balancer
• health check
• redundant application instances
• Multi-AZ database
• backup ve recovery planı

gerekebilir.

AWS dokümantasyonu da uygulamaların birden fazla Availability Zone'a dağıtılmasını availability açısından önerir.

AWS fiyatlandırması nasıl çalışır?

AWS tek bir fiyat modeli kullanmaz.

Her servisin ayrı pricing metriği olabilir.

Örneğin:

• EC2 → instance type ve çalışma süresi
• EBS → disk kapasitesi ve bazı operasyonlar
• S3 → storage, request ve data transfer
• RDS → instance, storage ve özellikler
• NAT Gateway → çalışma süresi ve işlenen veri
• data transfer → yön ve miktar

Bu nedenle AWS maliyeti yalnız “sunucu fiyatı” değildir.

Gerçek toplam maliyet mimari bileşenlerin tamamından oluşur.

AWS neden beklenenden pahalı olabilir?

En sık gördüğümüz nedenler genellikle tek bir pahalı servisten değil, kaynakların birlikte kontrol edilmemesinden çıkar.

Örneğin:

• overprovisioned EC2
• unutulan EBS volume
• kullanılmayan Elastic IP veya load balancer
• yüksek NAT Gateway trafiği
• gereksiz snapshot retention
• yanlış storage class
• yüksek data transfer
• gereğinden büyük RDS
• test kaynaklarının sürekli açık kalması

AWS'nin esnek olması, maliyetin otomatik optimize edildiği anlamına gelmez.

AWS küçük şirketler için uygun mu?

Uygun olabilir.

Özellikle yazılım şirketleri için AWS:

• donanım satın almadan production altyapı kurma
• hızlı ölçeklenme
• managed database kullanma
• farklı Region seçenekleri
• geniş servis ekosistemi

avantajları sunabilir.

Ancak küçük ekipler için şu riskler vardır:

• çok fazla servis
• karmaşık IAM
• maliyet takibinin zorlaşması
• production monitoring eksikliği
• DevOps operasyonunun geliştiricilere kalması

Bu yüzden AWS'nin teknik olarak kullanılabilir olması ile operasyonel olarak doğru seçim olması aynı şey değildir.

AWS hangi şirketler için mantıklı olabilir?

AWS özellikle şu ihtiyaçlarda güçlü adaydır:

• değişken trafik
• global kullanıcı
• managed service ihtiyacı
• yüksek otomasyon
• Kubernetes
• event-driven architecture
• data platform
• güçlü cloud-native entegrasyon

Ancak basit bir application server + database ihtiyacı için yüzlerce AWS servisinin avantajı her zaman gerekli değildir.

Architecture complexity ile business value dengelenmelidir.

AWS kullanırken şirketin hangi sorumlulukları devam eder?

AWS kullanıldığında aşağıdaki alanlar hâlâ şirketin operasyonunun bir parçasıdır:

• architecture
• IAM
• operating system
• patch management
• application deployment
• monitoring
• alerting
• backup
• incident response
• cost optimization
• capacity planning
• security configuration
• disaster recovery

Kullanılan managed service sayısı arttıkça bazı sorumluluklar AWS'ye geçebilir; ancak workload ownership tamamen ortadan kalkmaz.

Managed AWS hizmeti ne zaman anlamlıdır?

Dış kaynak AWS yönetimi şu durumlarda anlamlı hale gelebilir:

• ayrı DevOps/SRE ekibi yoksa
• geliştiriciler infrastructure operasyonuyla fazla zaman harcıyorsa
• production incident'ları düzenli takip edilmiyorsa
• AWS faturası büyüyor ancak nedeni net değilse
• backup ve recovery süreçleri test edilmiyorsa
• IAM ve network güvenliği düzenli gözden geçirilmiyorsa
• architecture büyüdükçe complexity artıyorsa

Burada amaç AWS hesabının kontrolünü başka bir şirkete bırakmak değil, mevcut AWS hesabının production operasyonunu belirli sorumluluklarla yönetmektir.

Dynamis'in AWS yönetim hizmeti, mevcut hesabınızı başka platforma taşımadan mimari, monitoring, backup, güvenlik, incident, performans ve maliyet operasyonunu birlikte ele alır.

Dynamis AWS ortamında neyi değerlendirir?

Dynamis, müşterinin mevcut AWS hesabını yönetmek için altyapıyı başka platforma taşımayı zorunlu tutmaz.

Bir AWS değerlendirmesinde temel olarak şu başlıklara bakılır:

• architecture
• EC2 ve compute yapısı
• VPC ve network
• IAM
• database
• backup
• monitoring
• alerting
• security
• incident süreçleri
• performance
• resource utilization
• cost

Amaç kullanılan AWS servis sayısını artırmak değil, production workload'un daha yönetilebilir hale gelmesini sağlamaktır.

AWS mimarisini değerlendirirken sorulması gereken 10 soru

1. Production workload kaç Availability Zone kullanıyor?
2. Tek noktadan arıza yaratabilecek kaynak var mı?
3. IAM yetkileri least privilege prensibine uygun mu?
4. Kritik servisler için metric ve log toplanıyor mu?
5. Alarm geldiğinde kimin aksiyon alacağı belli mi?
6. Backup'lar yalnız oluşturuluyor mu, yoksa restore testleri yapılıyor mu?
7. EC2 ve RDS kaynakları gerçek kullanıma göre boyutlandırılmış mı?
8. Network mimarisi gereksiz public erişim yaratıyor mu?
9. AWS faturasındaki en hızlı büyüyen servis hangisi?
10. Infrastructure değişiklikleri manuel mi, kodla mı yönetiliyor?

Bu soruların birkaçına net cevap verilemiyorsa sorun genellikle “AWS bilmiyoruz” değil, production operasyon modelinin eksik olmasıdır.

AWS'ye geçmeden önce ne düşünmelisiniz?

AWS'ye migration kararı verirken yalnız servis karşılaştırması yapılmamalıdır.

Şunları birlikte değerlendirin:

• mevcut workload
• dependency
• latency
• data transfer
• license
• database
• backup
• compliance
• operasyon ekibi
• aylık maliyet
• migration effort
• rollback planı

Cloud migration strategy için rehost, replatform ve refactor yaklaşımlarını ayrıca inceleyebilirsiniz.

AWS'den çıkmak mümkün mü?

Evet.

AWS bir altyapı tercihidir; mimari doğru tasarlanırsa workload başka cloud veya infrastructure provider'a taşınabilir.

Ancak bazı managed AWS servislerine yoğun bağımlılık migration effort'ını artırabilir.

Bu nedenle portability gereksinimi baştan belirlenmelidir.

AWS'den çıkış: maliyeti düşüren bulut göçü planı rehberi exit strategy tarafını ayrıca ele alır.

AWS alternatifi ne zaman düşünülmeli?

AWS her workload için otomatik olarak doğru platform değildir.

Alternatif değerlendirmek anlamlı olabilir:

• workload basitse
• predictable compute ihtiyacı varsa
• cloud servislerinin küçük bölümü kullanılıyorsa
• data transfer maliyeti yüksekse
• operasyon ekibi AWS complexity'sini yönetemiyorsa
• daha basit bir infrastructure modeline ihtiyaç varsa

AWS alternatifi: hangi iş yükü nerede kalmalı? içeriği bu kararı workload bazında ele alır.

Sonuç

AWS, şirketlere güçlü ve geniş bir cloud servis ekosistemi sunar.

Ancak production başarısını belirleyen unsur yalnız hangi AWS servislerinin kullanıldığı değildir.

Asıl farkı yaratan:

• doğru architecture
• doğru security modeli
• monitoring
• backup
• incident response
• capacity planning
• cost management

gibi operasyon süreçleridir.

AWS'nin esnekliği doğru yönetildiğinde avantajdır; kontrolsüz büyüdüğünde ise complexity ve maliyet kaynağı olabilir.

Sırada ne var

• AWS alternatifi: hangi iş yükü nerede kalmalı?: AWS'de kalması veya taşınması gereken workload'ları değerlendirin.
• AWS'den çıkış: maliyeti düşüren bulut göçü planı: migration ve exit strategy yaklaşımını inceleyin.
• Cloud migration strategy: rehost, replatform ve refactor modellerini karşılaştırın.
• AWS yönetim hizmeti: mevcut AWS hesabınızın production operasyonunu, risklerini ve maliyet yapısını değerlendirin.
• Mühendisle konuşun: mevcut AWS production altyapınızı birlikte değerlendirelim.

Kaynaklar

• AWS: Regions and Availability Zones
• AWS Well-Architected Framework: Shared Responsibility
• AWS: Shared Responsibility Model